Ochrona konkurencji

Prawo antymonopolowe ma na celu ochronę konkurencji jako zjawiska instytucjonalnego wpływającego na sposób prowadzenia działalności przez przedsiębiorców na poszczególnych rynkach właściwych. Rywalizacja między uczestnikami gry rynkowej ma zapewnić zarówno bezpośrednie korzyści odbiorcom towarów, jak i wpływać na rozwój całego rynku. Konieczności konkurowania z innymi podmiotami ma prowadzić przede wszystkim do obniżania cen i jednoczesnego podwyższania jakości oferowanych przez przedsiębiorcę produktów i usług. Ma ona również zapewnić optymalne wykorzystanie dostępnych zasobów i zwiększenia innowacyjności mającej umożliwić zwiększenie udziałów w rynku.

Prawo konkurencji stanowi jednak ograniczenie wolności gospodarczej. Przejawia się to zarówno w ustanowieniu zakazów w swobodzie kontraktowania, jak i działalności o ściśle rynkowym charakterze. Ograniczenia te uzasadnione są jednak dążeniem do jak największej efektywności i tym samym osiągnięcia dobrobytu konsumentów (consumer welfare).

Dla reguł odnoszących się do ochrony konkurencji znaczenie mają nie tylko przepisy polskiej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ale również prawo Unii Europejskiej. Wynika to z konwergencji regulacji unijnych i ustawodawstw Państw Członkowskich, co ma tworzyć system bardziej przejrzysty i bardziej przyjazny dla przedsiębiorców działających w ramach jednolitego rynku.

Ingerencja w wolność gospodarczą przedsiębiorców przejawia się przede wszystkim w działaniach na dwóch polach: zakazie praktyk ograniczających konkurencję i zakazie antykonkurencyjnych koncentracji.

Praktyki ograniczające konkurencję mogą polegać zarówno na wspólnych zachowaniach dwóch lub więcej podmiotów, jak i działaniach jednostronnych. Pierwsze z nich polegają na zawieraniu przez przedsiębiorców porozumień, przyjmowaniu decyzji związków przedsiębiorców lub na uzgodnionych praktykach, których celem lub skutkiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji na rynku właściwym. Zakazy dotyczące działań jednostronnych odnoszą się do dodatkowych ograniczeń, jakie przewidziano dla dominantów rynkowych i polegają na zapobieganiu nadużywaniu przez nich posiadanej siły ekonomicznej.

Drugi filar przepisów o ochronie konkurencji, odnosi się do zakazu przeprowadzania antykonkurencyjnych koncentracji. Kontrola nad procesami koncentracji wynika z założenia, że do ograniczenia konkurencji na rynku może dojść nie tylko poprzez podejmowanie określonych praktyk, ale także przez zanik rywalizacji rynkowej spowodowany fuzjami spółek. O ile jednak w stosunku do praktyk ograniczających konkurencję organ antymonopolowy podejmuje działania ex post, koncentracje podlegają kontroli ex ante. Kontrola ta możliwa jest poprzez wprowadzenie obowiązku zgłoszenia przez przedsiębiorców zamiaru koncentracji, z którego jednak mogą być oni zwolnieni w przypadku spełnienia określonych w ustawie przesłanek.

Comments are closed.